Khoa học & Công nghệ

Đưa nước lên cao nguyên đá không cần năng lượng

  • Tác giả : Bảo Khánh
(khoahocdoisong.vn) - Hệ thống máy bơm nước bằng công nghệ hiện đại, không sử dụng bất kỳ nguồn năng lượng nào được lắp đặt thành công cho người dân vùng núi đá Hà Giang.

Bơm nước ngược lên núi

Ngày 9/4, Thứ trưởng Bộ KH&CN Bùi Thế Duy cho biết, dự án KawaTech thuộc chương trình hợp tác theo nghị định thư giữa Chính phủ Việt Nam và Cộng hòa Liên bang Đức đã chính thức hoàn thành. Hệ thống bơm nước lên đỉnh cao nguyên đá Đồng Văn không dùng năng lượng đã chính thức đóng van.

Mục tiêu của dự án là nghiên cứu triển khai công nghệ khai thác, sử dụng tài nguyên nước ở các vùng núi đá vôi, từ đó đưa ra giải pháp cấp nước bền vững cho người dân trong vùng công viên địa chất toàn cầu - cao nguyên đá Đồng Văn.

Thiếu nước nghiêm trọng là thực trạng diễn ra thường xuyên ở các vùng núi đá vôi do đất ngầm bị vôi hóa, có tốc độ rò rỉ cao, dẫn đến thiếu các bể chứa nước tự nhiên trên bề mặt. Trên thực tế, khu vực này sở hữu nguồn nước ngầm dồi dào nhưng phân bố không đồng nhất, lại nằm sâu dưới lòng đất, khiến nước dễ bị biến động, ô nhiễm.

Do đó, việc khai thác, sử dụng nguồn nước ngầm gặp nhiều khó khăn. Thời gian thiếu nước sinh hoạt của người dân vùng cao Hà Giang thường kéo dài từ tháng 10 năm trước đến tháng 4 năm sau. Họ thường phải đi bộ hàng chục kilômét đến các nguồn nước tự nhiên hoặc hồ chứa.

Ông Hồ Tiến Chung, Viện Khoa học địa chất và khoáng sản Việt Nam, thành viên tham gia dự án - cho biết, việc bơm nước từ rất sâu dưới lòng đất tiêu thụ nguồn năng lượng rất lớn. Việc tận dụng năng lượng từ dòng chảy thủy điện là giải pháp lý tưởng và độc đáo trong điều kiện không thể tiếp cận nguồn cung cấp điện.

Sau khi khảo sát vùng cao nguyên đá, dự án quyết định lắp hệ thống máy bơm nước bên cạnh Nhà máy điện Séo Hồ để tận dụng lực nước của nhà máy và các cơ sở hạ tầng sẵn có. Hệ thống này gồm một môđun vận chuyển nước nối trực tiếp với một máy bơm ngược (PAT) thay thế tuabin và một máy bơm tăng cường được lắp đặt, sử dụng linh hoạt nhằm nâng cao công suất của nhà máy hiện có.

Ống dẫn được chôn trên nền đất, dẫn từ trên núi xuống từng hộ dân.

Ống dẫn được chôn trên nền đất, dẫn từ trên núi xuống từng hộ dân.

Vận hành đơn giản

Hệ thống bơm này có thể đưa nước lên độ cao hơn 600m vào bể chứa tại đỉnh Ma Ú, cấp nước cho thị trấn Đồng Văn và các vùng phụ cận. Với 2 tổ bơm dựa trên nguyên lý công nghệ và chế tạo hiện đại nhất hiện nay, cứ có 80 lít/giây nước đầu vào thì hệ thống sẽ tự động đẩy được lên đỉnh Ma Ú 18-20 lít/giây (tương đương 1.555m3/ngày đêm), hoàn toàn tự động dựa vào sức nước mà không dùng nguồn năng lượng nào khác.

Đội ngũ cán bộ kỹ thuật của Hà Giang cũng được tham gia quá trình triển khai lắp đặt hệ thống máy bơm nhằm tiếp nhận đào tạo, chuyển giao công nghệ, kỹ thuật vận hành hệ thống bơm nước. “Một điểm ưu việt nữa của hệ thống này là sử dụng những trang thiết bị không cần bảo dưỡng thường xuyên, không phải thay thế” - ông Chung cho biết.

Cùng với hệ thống bơm nước ngược, Dự án cũng triển khai thi công các công trình  như làm đường, tu sửa hệ thống đập nước, kênh dẫn, nhà xưởng, đường ống áp lực, bể chứa và đường ống phân phối nước…

Bảo Khánh